Η χρήση για κυψέλες - σημάδια αποτελεί μια πάγια τακτική στην ελληνική ύπαιθρο, όμως ο τρόπος που εφαρμόζεται ανοίγει συχνά μια μεγάλη συζήτηση γύρω από τη μελισσοκομική ηθική. Ο παρών οδηγός για τη σωστή και ηθική κατοχύρωση θέσης στο μελισσοκομείο δημιουργήθηκε για να ξεκαθαρίσει το τοπίο σχετικά με το πώς πρέπει να γίνεται το σημάδεμα θέσης με σεβασμό προς τους συναδέλφους. Η τοποθέτηση μελισσιών και η δέσμευση ενός χώρου δεν πρέπει να γίνονται με σκοπό τον αποκλεισμό των άλλων, αλλά με βάση τους άγραφους νόμους που διέπουν τη μελισσοκομία στην Ελλάδα και διασφαλίζουν την ειρηνική συνύπαρξη στο βουνό.
Όπως όλοι γνωρίζουμε, η εύρεση της κατάλληλης τοποθεσίας είναι ένας από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους για κάθε μελισσοκόμο. Για να δηλώσουν ότι πρόκειται να μεταφέρουν τα μελίσσια τους σε ένα συγκεκριμένο μέρος, οι μελισσοκόμοι συνηθίζουν να τοποθετούν μερικές κυψέλες στην περιοχή για να «πιάσουν» τον χώρο.
Αυτή η πρακτική, ωστόσο, αποτελεί μια «πονεμένη ιστορία» στον κλάδο μας. Είναι ένα ευαίσθητο θέμα που συχνά προκαλεί διαφωνίες, καθώς πολλοί πιάνουν έναν χώρο όχι για να βάλουν οι ίδιοι μελίσσια, αλλά απλώς για να εμποδίσουν κάποιον άλλον συνάδελφο να βάλει μελίσσια εκεί. Αυτή η νοοτροπία στερείται συναδελφικότητας και εύχομαι να μην με αξιώσει ο Θεός να φτάσω ποτέ σε αυτή την κατάντια.
3 Χρυσοί Κανόνες για Σωστά και Ηθικά Σημάδια
Για να είναι η διαδικασία δίκαιη και να αποφεύγονται οι παρεξηγήσεις στην ύπαιθρο, κάθε μελισσοκόμος οφείλει να ακολουθεί ορισμένους βασικούς κανόνες:
- Χρησιμοποιείτε «ζωντανά» μελίσσια: Τα σημάδια που αφήνουμε στο μέρος είναι καλό να περιέχουν ζωντανά μελίσσια. Αυτό αποτελεί έμπρακτη διαβεβαίωση προς τους άλλους μελισσοκόμους ότι ο τόπος δουλεύεται ενεργά, ότι έρχεστε τακτικά και ότι το μέρος είναι δικό σας.
- Αναγράφετε καθαρά το τηλέφωνό σας: Πάνω στο καπάκι της κυψέλης πρέπει να αναγράφεται με εμφανή γράμματα και χοντρό, ανεξίτηλο μαρκαδόρο το κινητό τηλέφωνο του μελισσοκόμου. Αν τα μελίσσια ενοχλούν ή αν προκύψει κάποια έκτακτη ανάγκη, ο καθένας πρέπει να μπορεί να επικοινωνήσει άμεσα μαζί σας, χωρίς να χρειάζεται να ψάχνει τους μελισσοκομικούς κωδικούς μέσω της Διεύθυνσης Γεωργίας.
- Το κόλπο με το χλωρό κλαδί: Επειδή οι μελισσοκλοπές είναι συχνό φαινόμενο, πολλοί αποφεύγουν να αφήσουν ζωντανά μελίσσια και τοποθετούν άδεια κουτιά. Για να δείξετε ότι το σημάδι δεν είναι εγκαταλελειμμένο, υπάρχει μια παλιά μελισσοκομική τακτική: κόβουμε ένα χλωρό κλαδί και το πλακώνουμε με μια πέτρα πάνω στο καπάκι. Όσο το κλαδί παραμένει πράσινο και δεν έχει ξεραθεί, δηλώνει στους περαστικούς ότι ο μελισσοκόμος πέρασε πρόσφατα και ενδιαφέρεται πραγματικά για τον τόπο.
Πώς να Ξεχωρίσετε τους «Ζωοκόμους» στο Βουνό
Υπάρχουν ορισμένοι που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως πραγματικοί μελισσοκόμοι, αλλά μάλλον ως «ζωοκόμοι». Αυτοί προσπαθούν να πιάσουν τόσα πολλά μέρη, που πλέον έχουν ξεμείνει ακόμα και από παλιές, άδειες κυψέλες.
Θα τους ξεχωρίσετε εύκολα, καθώς σημαδεύουν τις θέσεις με:
- Παλιά σανίδια και ξύλα
- Σωρούς από πέτρες
- Σκουπίδια ή μπάζα πεταμένα στο σημείο
Το Άγχος της Μεταφοράς και οι Διαμάχες στο Βουνό
Φανταστείτε την εξής σκηνή: να φτάνεις στον προορισμό σου μετά από ένα μακρύ και κουραστικό ταξίδι, φορτωμένος μελίσσια. Το άγχος σου είναι στο κατακόρυφο για να μην σκάσουν οι μέλισσες μέσα στις κυψέλες.
Ξαφνικά, αντικρίζεις τα σημάδια για μελίσσια που είχες τοποθετήσει πεταμένα στην άκρη και στη θέση τους να βρίσκονται ξένα μελίσσια. Εκείνη τη στιγμή το αίμα ανεβαίνει στο κεφάλι. Αναγκάζεσαι, μέσα στη νύχτα και με φορτωμένο το φορτηγό, να ψάχνεις νέα θέση. Αυτό εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους:
- Να χάσεις ολόκληρα μελίσσια από ασφυξία.
- Να τα τοποθετήσεις βιαστικά σε ακατάλληλο μέρος που εμποδίζει.
- Να σε ειδοποιήσουν μετά από λίγες ημέρες να τα μετακινήσεις άρον άρον.
Το να πετάει κανείς τα σημάδια ενός συναδέλφου για να τοποθετήσει τα δικά του μελίσσια, χωρίς καμία προειδοποίηση ή επικοινωνία, είναι μια πράξη εντελώς απαράδεκτη. Ακόμα και οι πιο πράοι άνθρωποι, που συνήθως δίνουν τόπο στην οργή, δικαιολογημένα βγαίνουν από τα ρούχα τους. Έχω παραφερθεί και ο ίδιος στο παρελθόν με συναδέλφους που μου πέταξαν τα σημάδια σε χώρους που κατείχα χρόνια και έβαζα τα μελίσσια μου. Αυτοί οι άνθρωποι στερούνται κάθε μελισσοκομικής ηθικής. Τέτοιες συμπεριφορές θα έπρεπε να καταγγέλλονται άμεσα στην Ομοσπονδία Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδος (ΟΜΣΕ) προς παραδειγματισμό.
Στους αναγνώστες που με διαβάζουν και με στηρίζουν, θέλω να πω το εξής: Αυτός που σας γράφει αυτά τα άρθρα μελισσοκομίας αφιλοκερδώς για να μαθαίνετε τα μυστικά του επαγγέλματος, δεν ακολούθησε ποτέ αυτή την τακτική. Ποτέ δεν πέταξα σημάδι συναδέλφου, ποτέ δεν έκανα σημάδεμα θέσης μόνο και μόνο για να αποκλείσω κάποιον άλλον και ποτέ δεν καταπάτησα ξένο χώρο. Αντίθετα, πολλές φορές έκανα πίσω και παραχώρησα τη θέση μου σε άδικους συναδέλφους για δικό τους όφελος. Αυτή τη στάση ζωής θέλω να κρατήσετε από τα γραπτά μου και αυτή να αντιγράφετε.
Η Αναζήτηση Θέσης για το Ρείκι: Μια Προσωπική Εμπειρία
Κάποτε ξεκινούσε η ανθοφορία για το ρείκι (σούσουρα) στην περιοχή μου και ήθελα να μεταφέρω ένα μέρος από το μελισσοκομείο μου. Μαζί με τη Φρόσω και μια άδεια κυψέλη για σημάδι, βγήκαμε στο βουνό για αναζήτηση τοποθεσίας.
Βρήκαμε ένα εξαιρετικό μέρος για την τοποθέτηση μελισσιών όπου δεν υπήρχε κανένα άλλο σημάδι και το κοντινότερο μελισσοκομείο απείχε 150 μέτρα. Παραδόξως, το μέρος άρεσε τόσο πολύ στη Φρόσω, που να φανταστείτε ποτέ δεν της αρέσει κανένα μέρος... χε χε! Αφήσαμε την κυψέλη με το τηλέφωνό μας γραμμένο καθαρά στο καπάκι και φύγαμε.
Λίγες ημέρες μετά, χτύπησε το κινητό μου. Ήταν ένας τοπικός βοσκός, ο οποίος με ενημέρωσε ότι από το συγκεκριμένο σημείο περνάνε καθημερινά τα ζώα του και δεν πρέπει να μπουν μελίσσια. Επειδή όμως ο τόπος μού άρεσε, αντί να τσακωθώ, προτίμησα τον διάλογο:
«Άκου να δεις, ο τόπος μού αρέσει και με βοηθάει, αλλά έχεις κι εσύ δίκιο. Πρέπει όμως να ζήσω κι εγώ. Θέλω να φέρω τα μελίσσια μου μόνο για έναν μήνα. Μήπως έχεις να μου προτείνεις κάποια άλλη άκρη εδώ κοντά, ώστε να μην ενοχλούνται τα ζώα σου και να κάνω κι εγώ τη δουλειά μου;»
Η Δύναμη της Διαπραγμάτευσης και της Προσφοράς
Επειδή ήθελα να κάνω τη δουλειά μου σωστά, του πρότεινα μια δίκαιη λύση: να του δώσω είτε 5 κιλά μέλι είτε 50 ευρώ, ώστε να μείνουν εκεί τα μελίσσια μου για το διάστημα που είπαμε. Ο άνθρωπος μου ζήτησε λίγο χρόνο να το σκεφτεί.
Πράγματι, σε λίγο με κάλεσε πίσω και μου πρότεινε έναν ακόμα καλύτερο, περιφραγμένο χώρο λίγο πιο πέρα! Με αυτόν τον όμορφο τρόπο, η δουλειά μας έγινε ιδανικά. Παράλληλα, βρήκαμε και έναν φίλο στο βουνό που βόσκει εκεί τα πρόβατά του και μας προσέχει τα μελίσσια από επίδοξους μελισσοκλέφτες. Εξασφαλίσαμε μια μόνιμη μελισσοκομική θέση για κάθε χρόνο και αποκτήσαμε έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης να μας ενημερώνει τηλεφωνικά για τις καιρικές συνθήκες (π.χ. αν έβρεξε στην περιοχή).
Αν είχα επιλέξει να «χτυπήσω γροθιά στο μαχαίρι» και να βάλω τα μελίσσια με τσαμπουκά, τι θα κέρδιζα; Προφανώς, επειδή η έκταση ήταν δημόσια, ο βοσκός δεν θα μπορούσε να με εμποδίσει. Όμως, πόσο ήσυχος θα μπορούσα να είμαι για τα μελίσσια μου; Η περίοδος της νομής θα μετατρεπόταν σε μια αγχωτική περίοδο γεμάτη καθημερινό φόβο. Αντί να πηγαίνω εκεί και να απολαμβάνω το θέαμα των μελισσών, στην καλύτερη περίπτωση θα μάλωνα με τον βοσκό.
Σας βεβαιώνω, λοιπόν, πως αξίζει τον κόπο να λύνετε τα προβλήματα χώρου στη μελισσοκομία με τέτοιον όμορφο τρόπο. Είναι πολύ δύσκολο να σας αρνηθεί ο οποιοσδήποτε την τοποθέτηση αν τον φιλέψετε λίγο μέλι. Αυτή η ελάχιστη ποσότητα για εμάς τους μελισσοκόμους είναι ασήμαντη, αλλά για την ασφάλεια που προσφέρει στα μελίσσια μας σε μια δυνατή νομή είναι ανεκτίμητη.
Το Πραγματικό Όφελος από τη Νομή στο Ρείκι
Για να είμαι ειλικρινής, δεν πίστευα ότι θα πάρω μέλι από το ρείκι στη συγκεκριμένη περιοχή, καθώς είναι μια δύσκολη νομή και ιδιαίτερα ευαίσθητη στις καιρικές συνθήκες.
Το μεγάλο κέρδος όμως είναι άλλο: τα μελίσσια θα βρήκαν μπόλικη γύρη, και έκαναν πλούσιους γόνους, ανανέωσαν τον πληθυσμό τους για τον χειμώνα. Το τελικό όφελος για το μελισσοκομείο μας ήταν τεράστιο.
📜 Τι Λέει ο Νόμος; Οι Επίσημες Αποστάσεις για την Τοποθέτηση Μελισσιών
Η μελισσοκομική ηθική είναι το παν, αλλά πρέπει πάντα να συμβαδίζει και με τη μελισσοκομική νομοθεσία. Για να είστε 100% κατοχυρωμένοι και να αποφύγετε πρόστιμα ή άσκοπες καταγγελίες, θυμηθείτε τα εξής βασικά σημεία για τις νόμιμες αποστάσεις τοποθέτησης κυψελών στην Ελλάδα:
- Απόσταση από κατοικημένες οικίες: Επιτρέπεται η τοποθέτηση μελισσιών σε απόσταση τουλάχιστον 50 μέτρων από σπίτια ή χωριά. Αν υπάρχει ειδικό προστατευτικό δίχτυ (πλέγμα) ύψους τουλάχιστον 2 μέτρων, η απόσταση αυτή μπορεί να μειωθεί.
- Απόσταση από δημόσιους / αγροτικούς δρόμους: Οι κυψέλες πρέπει να απέχουν τουλάχιστον 25 μέτρα από το οδικό δίκτυο.
- Τοποθέτηση σε δάση και δασικές εκτάσεις: Σύμφωνα με τις οδηγίες των δασαρχείων και την αντιπυρική νομοθεσία, υποχρεούμαστε να καθαρίζουμε τον χώρο γύρω από τις κυψέλες από ξερά χόρτα (αποψίλωση) για την προστασία από πυρκαγιές και να τοποθετούμε ευδιάκριτη ταμπέλα με τα στοιχεία μας.
Κάθε φορά που ετοιμάζεστε να βάλετε μια κυψέλη - σημάδι, αλλά και κάθε φορά που μπαίνετε στον πειρασμό να πετάξετε το σημάδι ενός συναδέλφου, να έχετε στο μυαλό σας όλα τα παραπάνω. Το σημάδεμα θέσης δεν είναι ένας πόλεμος επικράτησης, αλλά μια διαδικασία που απαιτεί επαγγελματισμό και σεβασμό. Σεβαστείτε τον διπλανό σας, τηρήστε τον νόμο και το βουνό θα μας ανταμείψει όλους με πλούσιους τρύγους!
MELISSOCOSMOS – Ελάτε να γνωρίσουμε μαζί τον μαγικό κόσμο των μελισσών!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια των αναγνωστών δεν δεσμεύουν το Blog, δεν αντικατοπτρίζουν τις θέσεις του και ενδεχομένως εκφράζουν μόνο αυτούς που τα γράφουν...