Σελίδες

▼

Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2026

Έλεγχος μελισσιών το φθινόπωρο: Τι πρέπει να προσέξω;

Μελισσοκόμος πραγματοποιεί έλεγχο μελισσιών το φθινόπωρο σε πλαίσιο κυψέλης με μέλισσες και γύρη
Η μελισσοκομική χρονιά σιγά σιγά εισέρχεται στην πιο μελαγχολική της περίοδο, αυτή του χειμώνα. Τότε που οι μέλισσες ξεκουράζονται και η επίσκεψη στο μελισσοκομείο δεν προσφέρει μεγάλες συγκινήσεις. Πριν έρθει αυτή η περίοδος όμως, προκύπτει το μεγάλο ερώτημα για τον έλεγχο μελισσιών το φθινόπωρο και το τι πρέπει να προσέξω από πλευράς χειρισμών, καθώς σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να υποτιμούμε αυτή την εποχή. Αυτή η περίοδος εξαρτά με πόσα και τι ποιότητας μελίσσια θα ξεκινήσουμε την άνοιξη.
Η αρχή του μελισσοκομικού έτους
Το φθινόπωρο για τη μελισσοκομία είναι η αρχή της Ινδίκτου, τότε ξεκινάει δηλαδή το μελισσοκομικό έτος. Ο μελισσοκόμος με μερικές έξυπνες κινήσεις μπορεί να επιφέρει σημαντικές βελτιώσεις στο μελισσοκομείο του, που θα του αποφέρει καλύτερα αποτελέσματα την άνοιξη πλέον.
Οι φθινοπωρινές νομές και η σημασία της γύρης
Ως γνωστόν το φθινόπωρο τελειώνει και η παραγωγή μελιού, με το δεύτερο βάρεμα του πεύκου, και την όποια συλλογή μελιού σε σουσούρα, αρκουδόβατο, κισσό και κουμαριά. Τα μελίσσια που θα βγουν από το πεύκο κυρίως αλλά και όλα τα υπόλοιπα πρέπει να πάνε σε νομές με γύρη. Τα μελίσσια δεν αρκεί να τα βλέπουμε να φέρνουν γύρη απλά, το τονίζω αυτό, πρέπει κατά την επιθεώρηση που θα τους κάνουμε να βρούμε αρκετά πλαίσια γεμάτα πλάκες γύρης.
Κηρήθρα πλαίσιο γεμάτο πολύχρωμη γύρη και ψωμί των μελισσών το φθινόπωρο
Μόνο τότε είμαστε σίγουροι ότι έχει εξασφαλιστεί η ποσότητα που χρειάζεται το μελίσσι για να κάνει πολλούς γόνους και να δημιουργήσουν οι μέλισσες λιπόσωμα για να αντέξουν τον χειμώνα.
Η σημασία της γύρης έναντι του μελιού
Η γνώμη μου είναι ότι η ύπαρξη μελιού στην κυψέλη δεν πρέπει να μας προβληματίσει ιδιαίτερα, καθώς για την επιβίωση του σμήνους αυτό μπορεί να αντικατασταθεί με σιρόπι ή ποιοτικά ζυμάρια. Η ύπαρξη γύρης είναι αυτή που πρέπει να μας προβληματίσει, καθώς χωρίς την παρουσία αυτής δεν θα έχουμε ικανοποιητικούς γόνους, και τα υποκατάστατα γύρης είναι αρκετά ακριβά. Άλλωστε πόσο υποκατάστατο γύρης αντέχει η τσέπη του μελισσοκόμου να δώσει στα μελίσσια του; Αν το μελίσσι χρειάζεται 5-6 κιλά γύρη για τις ανάγκες του φθινοπώρου και του χειμώνα, πόσα κιλά γυρεόπιτα πρέπει να του δοθεί ξέρετε; Αντί να σας αποκαλύψω νούμερο θα σας πω μόνο ότι οι γυρεόπιτες έχουν στη σύνθεσή τους το πολύ 200-300 γραμμάρια γύρης ή σόγιας στο κιλό. Εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι από οικονομικής πλευράς δεν μπορούμε να σηκώσουμε αυτό το βάρος, οπότε η μεταφορά των μελισσιών σε νομές με γύρη είναι μονόδρομος.
Φθινοπωρινός τρύγος και τροφοδοσία
Είπα ότι η ύπαρξη μελιού δεν είναι πρόβλημα. Όλοι ή τουλάχιστον οι περισσότεροι μεγάλοι μελισσοκόμοι τρυγούν τα μελίσσια το φθινόπωρο μέχρι τελευταίας σταγόνας μελιού, και μετά αρχίζουν γενναιόδωρη τροφοδοσία με ζυμάρια.
Η κίνηση αυτή έχει δύο στόχους. Ο ένας είναι οικονομικός. Έστω 2 κιλά μέλι αν πάρουν από κάθε μελίσσι, πουλώντας το αυτό θα αγοράσουν 10-15 κιλά μελισσοτροφές που θα τους καλύψουν έως και την άνοιξη και τα μελίσσια θα γίνουν μπόμπες. Αυτά τα 2 κιλά μελιού αν μείνουν μέσα στην κυψέλη δεν θα καλύψουν το σμήνος ούτε για τις ανάγκες ενός μηνός.
Ο δεύτερος στόχος είναι η υγιεινή, όσο και αν αυτό ακούγεται κάπως. Γιατί τα μελίσσια μας σήμερα ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν να χαθούν, κακά τα ψέματα, είναι η Νοζεμίαση. Έτσι μπορεί το μέλι να είναι πιο φιλική τροφή για την μέλισσα, μα δεν παύει ο κίνδυνος σε αυτό να υπάρχουν σπόρια Νοζεμίασης. Ή για να το πω καλύτερα είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι σε αυτό υπάρχουν σπόρια νοζεμίασης, και τρυγώντας αυτό το μέλι ελαφρώνουμε το μολυσματικό φορτίο της ασθένειας από τα μελίσσια μας κατά πολύ.
Η αντιμετώπιση της βαρρόα το φθινόπωρο
Κάτι πολύ σημαντικό που πρέπει να έχουμε φροντίσει από τα τέλη του καλοκαιριού είναι η βαρρόα. Η βαρρόα τρυπάει τη σάρκα της μέλισσας, χώνει μέσα τη μουσούδα της και ρουφάει αίμα, το λέω έτσι για να γίνει καλύτερα αντιληπτό.
 
Κοντινό πλάνο σε μέλισσες με το παράσιτο βαρρόα προσκολλημένο στην πλάτη τους
Από κάθε τραύμα που προκαλεί στις μέλισσες εισέρχονται μικρόβια, τη μολύνουν και προκαλούν τον θάνατό της. Πριν πεθάνει η μέλισσα όμως, με τη διαδικασία της τροφάλαξης μεταδίδει ιούς και ασθένειες και σε άλλες υγιείς μέλισσες, οι οποίες μολύνονται και πεθαίνουν και αυτές. Έτσι μελίσσια με βαριά προσβολή από βαρρόα το φθινόπωρο δεν θα καταφέρουν να βγάλουν ούτε τον πρώτο μήνα του χειμώνα, οπότε πρέπει να έχει υπάρξει μέριμνα και για αυτό το πρόβλημα.
Για το πρόβλημα της Νοζεμίασης μίλησα ήδη. Εκτός των άλλων, οτιδήποτε μπορέσουμε να κάνουμε για το καλό των μελισσιών μας στο θέμα της πρόληψης και της θεραπείας της ασθένειας, πάντα με τα νόμιμα σκευάσματα που έχουμε στα χέρια μας, είναι απαραίτητο να γίνει.
Η σημασία της βασίλισσας το φθινόπωρο
Νέα και παραγωγική βασίλισσα μέλισσα μαρκαρισμένη με λευκό χρώμα κατά τον φθινοπωρινό έλεγχο της κυψέλης
Νεραρής ηλικίας βασίλισσα
Μια άλλη παράμετρος σημαντική είναι η βασίλισσα του σμήνους. Το φθινόπωρο ακόμα, οι βασιλοτρόφοι μας, τουλάχιστον οι μεγάλοι, πουλάνε βασίλισσες και είναι και καλά γονιμοποιημένες αυτή την εποχή. Κατά τον έλεγχό μας, πρέπει να εντοπίζουμε τη βασίλισσα του σμήνους και να την εξετάζουμε προσεκτικά.
Κριτήρια αξιολόγησης της βασίλισσας
Αυτή πρέπει να γεννάει ομοιόμορφα, να είναι ζωηρή, να κινείται γρήγορα και σβέλτα πάνω στα πλαίσια. Αν η βασίλισσα μας είναι γερασμένη, τότε δεν κινείται γρήγορα και πολλές φορές δείχνει να τρέμει όταν πάει να περπατήσει. Αν έχει μαυρίσει κιόλας και έχει γίνει και γυαλιστερή, τότε κλάφτα Χαράλαμπε.

Γερασμένη βασίλισσα μέλισσα με μαύρο γυαλιστερό σώμα χωρίς τρίχωμα πάνω στην κηρήθρα
Βασίλισσα μεγάλης ηλικίας

Οι βασίλισσες με τη συμπεριφορά που περιέγραψα πιο πάνω τις περισσότερες φορές πεθαίνουν τον χειμώνα. Αυτές είναι η αιτία πολλών μελισσιών που χάνονται ή γίνονται αρρενοτόκα μέσα στον χειμώνα. Αλλά και αν μια τέτοια βασίλισσα κατορθώσει και φτάσει μέχρι τον Απρίλιο ώστε να γίνει ομαλή αντικατάσταση, είναι σίγουρο ότι τότε το μελίσσι θα κάνει τάση σμηνουργίας λόγω των πολλών βασιλοκελιών. Για να μην έχουμε προβλήματα λοιπόν, το φθινόπωρο τους στρίβουμε τον λαιμό και δίνουμε νέα βασίλισσα σε κλουβάκι στο μελίσσι.
Επιλογή της κατάλληλης μελισσοτροφής
Από πλευράς μελισσοτροφής, ψάχνουμε για ποιοτικά ζυμάρια. Αυτά δεν πρέπει να τρίβουν, ούτε πρέπει να ξεραίνονται ώστε να μην δυσκολεύονται πολύ να το πάρουν οι μέλισσες και το κυριότερο, δεν πρέπει να λείπει από την κυψέλη. Με το που τελειώνει το ένα πρέπει να μπαίνει άλλο.
Προσωπικά δεν επιμένω πολύ με τις μελισσοτροφές γιατί έχω χάσει μελίσσια από μελισσοτροφές που ξεράθηκαν και πέθαναν από πείνα. Αν βρω μια καλής ποιότητας μελισσοτροφή και η τσέπη μου την αντέχει, παραμένω σε αυτήν. Θεωρώ πάντως ότι στην Ελλάδα μόνο 5-6 πολύ καλές Ελληνικές μελισσοτροφές έχουμε. Από τις εισαγόμενες τα ξέρετε.
Συμπεράσματα για το φθινόπωρο
Αυτά είχα να σας πω για το φθινόπωρο που κατά τα άλλα είναι μια πολύ σημαντική εποχή. Τώρα βάλτε τις σωστές βάσεις και κάντε καλές κινήσεις για να αρχίσετε να δικαιώνεστε από την άνοιξη.
Melissocosmos



Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του άρθρου μόνο υπό την προϋπόθεση ότι θα γίνει αναφορά πως ανήκει στον Melissocosmos με ενεργό link...

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλια των αναγνωστών δεν δεσμεύουν το Blog, δεν αντικατοπτρίζουν τις θέσεις του και ενδεχομένως εκφράζουν μόνο αυτούς που τα γράφουν...