Γιατί οι μελισσοφάγοι αποτελούν πρόβλημα για τα μελίσσια και τους μελισσοκόμους; Το συγκεκριμένο πτηνό, που σε ορισμένα μέρη της Ελλάδας ονομάζεται μελισσουργός ή βουλγάρα, είναι ένας από τους πιο επικίνδυνους φυσικούς εχθρούς της μέλισσας.
Όπως μαρτυρά και το όνομά του, το αγαπημένο του έδεσμα αποτελεί η μέλισσα. Με το μεγάλο και δυνατό ράμφος που διαθέτουν, οι μελισσοφάγοι πιάνουν εύκολα τις μέλισσες στον αέρα. Στη συνέχεια τις συνθλίβουν και είτε τις τρώνε επιτόπου, είτε τις κουβαλούν στη φωλιά τους για να ταΐσουν τους νεοσσούς τους.
Η Εμφάνιση και η Συμπεριφορά του Πτηνού
Κατά τα άλλη, πρόκειται για πανέμορφα αποδημητικά πουλιά με πολύ φανταχτερά χρώματα και μεγάλη ποικιλία στις αποχρώσεις τους. Βέβαια, πολλοί μελισσοκόμοι είναι πολύ πιθανόν να τα βλέπουν έως και κακάσχημα, αναλογιζόμενοι τις μεγάλες καταστροφές στα μελίσσια που προκαλούν.
Οι μελισσοφάγοι έρχονται στη χώρα μας την άνοιξη για να φωλιάσουν και φεύγουν ξανά το φθινόπωρο, μεταναστεύοντας προς τον νότο.
Πότε και Πού Εντοπίζεται το Μεγαλύτερο Πρόβλημα;
Κατά τη διάρκεια των περασμάτων τους, δηλαδή κατά τη φθινοπωρινή και ανοιξιάτικη μετανάστευση, είναι που προκαλούν τις πιο σοβαρές ζημιές στην εγχώρια μελισσοκομία. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται σε όλη τη χώρα.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στα νησιά του Αιγαίου, και κυρίως στα μικρότερα νησιά που δεν διαθέτουν μεγάλο αριθμό μελισσοσμηνών.
Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι απλός. Καθώς τα πουλιά αυτά μεταναστεύουν και έρχονται από πολύ μακριά (για παράδειγμα από τη Βουλγαρία), κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της ημέρας θα φτάσουν εξαντλημένα πάνω από το Αιγαίο. Μιλάμε για τεράστια κοπάδια μελισσοφάγων καθημερινά. Όταν φτάσουν σε ένα μικρό νησί, όπως για παράδειγμα τα Ψαρά, είναι πεινασμένα και αναζητούν άμεσα τροφή στα τοπικά μελισσοκομεία.
Η Επίθεση στα Νησιώτικα Μελισσοκομεία
Πώς εξελίσσεται η επίθεση των μελισσοφάγων στα μελίσσια των μικρών νησιών; Όταν τα πεινασμένα σμήνη εντοπίσουν τα μελισσοκομεία, ορμούν αμέσως για να χορτάσουν. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι η αναλογία είναι άνιση: τα μελίσσια στα μικρά νησιά είναι ελάχιστα, ενώ τα αποδημητικά πουλιά αμέτρητα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η καταστροφή των μελισσοσμηνών είναι ολοκληρωτική. Τα πουλιά εξοικειώνονται γρήγορα, δεν φοβούνται σχεδόν τίποτα και οι μελισσοκόμοι μένουν ανήμποροι να αντιδράσουν μπροστά στην απώλεια του ζωικού τους κεφαλαίου.
Απελπισία και Νομικά Προβλήματα για τους Μελισσοκόμους
Η απόγνωση οδηγεί συχνά σε ακραίες και επικίνδυνες καταστάσεις. Επάνω στην απελπισία τους, ορισμένοι μελισσοκόμοι παίρνουν το κυνηγετικό όπλο και αρχίζουν να πυροβολούν τους μελισσουργούς για να προστατέψουν την παραγωγή τους.
Ωστόσο, αυτή η αντίδραση κρύβει σοβαρούς κινδύνους. Καθώς η περίοδος μετανάστευσης των πουλιών δεν συμπίπτει με την επίσημη κυνηγετική περίοδο, πολλοί παραγωγοί συλλαμβάνονται. Οδηγούνται στο δικαστήριο με την κατηγορία της παράνομης θήρας προστατευόμενων ειδών. Έτσι, οι μελισσοκόμοι καταλήγουν διπλά χαμένοι, αφού από θύματα της καταστροφής βρίσκονται κατηγορούμενοι.
Πού Φωλιάζουν οι Μελισσοφάγοι;
Για την ιστορία, οι μελισσοφάγοι προτιμούν να δημιουργούν τις φωλιές τους σε αμμουδερά ή χωμάτινα πρανή. Επιλέγουν κυρίως τις απότομες όχθες κοντά σε ποτάμια, λίμνες ή ρέματα, όπου σκάβουν βαθιές τρύπες και στοές μέσα στο χώμα για να γεννήσουν τα αυγά τους.
Πώς Παγίδευαν τους Μελισσουργούς τα Παλαιότερα Χρόνια;
Ποιες ήταν οι παραδοσιακές τεχνικές παγίδευσης των μελισσοφάγων που χρησιμοποιούσαν οι παλαιότεροι; Τα παλιά τα χρόνια, ο κόσμος συνήθιζε να πιάνει αυτά τα πουλιά ακόμη και για τροφή. Οι παλιοί μελισσοκόμοι και χωρικοί εκμεταλλεύονταν τον τρόπο που φώλιαζαν τα πτηνά.
Για να τα πιάσουν, έπαιρναν γερές τρίχες από την ουρά του αλόγου και κατασκεύαζαν αυτοσχέδιες θηλιές. Στη συνέχεια, τοποθετούσαν τη θηλιά ακριβώς στην είσοδο της φωλιάς. Καθώς η τρίχα ήταν σχεδόν αόρατη, ο μελισσοφάγος δεν την έβλεπε όταν μπαινοέβγαινε στη φωλιά του, με αποτέλεσμα να παγιδεύεται από τη δυνατή αυτή θηλιά.
Σύγχρονοι και Νόμιμοι Τρόποι Αντιμετώπισης
Πώς μπορούν οι μελισσοκόμοι να προστατεύσουν την παραγωγή τους χωρίς νομικές κυρώσεις; Καθώς ο μελισσοφάγος είναι προστατευόμενο είδος, η θανάτωσή του απαγορεύεται αυστηρά. Ωστόσο, υπάρχουν αποτελεσματικές μέθοδοι απώθησης μελισσοφάγων:
- Συσκευές ήχου (Κανονάκια): Ειδικά μηχανήματα που παράγουν δυνατούς κρότους (σαν πυροβολισμούς) ανά τακτά χρονικά διαστήματα, τρομάζοντας και απομακρύνοντας τα σμήνη.
- Ηχητικά απωθητικά: Συσκευές που αναπαράγουν κραυγές από αρπακτικά πτηνά (όπως γεράκια ή αετούς), οι οποίες κάνουν τους μελισσοφάγους να αποφεύουν την περιοχή.
- Οπτικά σκιάχτρα: Τοποθέτηση μεγάλων, ανακλαστικών αντικειμένων, πλαστικών ομοιωμάτων αρπακτικών πουλιών ή ακόμη και χαρταετών σε σχήμα γερακιού γύρω από το μελισσοκομείο.
Χελιδόνια: Ένας Ακόμη Φυσικός Εχθρός της Μέλισσας
Είναι όμως μόνο οι μελισσοφάγοι που απειλούν τα μελισσοκομεία μας; Φυσικά και όχι, καθώς στην ίδια κατηγορία ανήκουν και τα χελιδόνια.
Αν αναλογιστεί κανείς τι σημαίνει να δέχεται ένα μελισσοκομείο καθημερινή και ταυτόχρονη επιδρομή από μελισσοφάγους και χελιδόνια, καταλαβαίνει ότι η ζημιά μπορεί να είναι βιβλική, χωρίς να μείνει ούτε «φτερό» μέλισσας. Το μόνο θετικό στην όλη κατάσταση είναι ότι αυτά τα πτηνά τρέφονται επίσης με σφήκες και μπάμπουρες (σερσένια), περιορίζοντας έτσι και άλλους εχθρούς των μελισσών μας.
Πώς θα Καταλάβετε την Εμφάνισή τους
Αν βρεθείτε στο μελισσοκομείο σας και ακούσετε από ψηλά τον ουρανό τον χαρακτηριστικό ήχο «Γρρρ Γρρρρρ», τότε πρέπει να καταλάβετε αμέσως ότι οι μελισσοφάγοι πλησιάζουν.
Σε αυτή την περίπτωση, και αφού τα νομικά περιθώρια αντίδρασης είναι περιορισμένα, καλού κακού κάντε και μια προσευχή στον Άγιο Φιλάρετο, τον προστάτη των μελισσοκόμων. Ζητήστε τη βοήθειά του για τη διαφύγηση και την προστασία των μελισσών σας από τα πουλιά... Εκείνος ξέρει!
MELISSOCOSMOS ελάτε να γνωρίσουμε τον μαγικό κόσμο των μελισσών
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου