Επιμέλεια: Melissocosmos
Φίλες και φίλοι μελισσοκόμοι,
Η ολοκληρωτική καταστροφή του 95% των κυψελών στη Λωρίδα της Γάζας ανάγκασε τους εναπομείναντες μελισσοκόμους στη Γάζα να μεταφέρουν τα μελίσσια τους στις ταράτσες των σπιτιών, μετατρέποντας τις μέλισσες σε πρόσφυγες μέσα στην ίδια τους τη χώρα. Μετά τον αφανισμό των αγροτικών περιοχών, η «μελισσοκομία της ταράτσας» αποτελεί τη μοναδική λύση ανάγκης για την επιβίωση του κλάδου, αποδεικνύοντας την απίστευτη αντοχή των μελισσών και των ανθρώπων τους.
Μέσα από το Melissocosmos έχουμε συζητήσει εκατοντάδες φορές για τις δυσκολίες του επαγγέλματός μας. Έχουμε θρηνήσει μελίσσια σε φωτιές, έχουμε μετρήσει χαμένες κυψέλες σε πλημμύρες εδώ στην Ελλάδα. Όμως, αυτό που συμβαίνει στη Λωρίδα της Γάζας ξεπερνά κάθε ανθρώπινο και μελισσοκομικό νου. Είναι μια ιστορία που αποδεικνύει δύο πράγματα: την απίστευτη, ικανότητα της μέλισσας να επιβιώνει, και το πείσμα του μελισσοκόμου που δεν καταθέτει τα όπλα, ακόμη κι όταν γύρω του όλα είναι συντρίμμια.
Από την αφθονία, στον απόλυτο όλεθρο: Χάθηκε το 95% των μελισσιών
Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, η μελισσοκομία στη Γάζα άκμαζε. Περισσότεροι από 450 επαγγελματίες μελισσοκόμοι φρόντιζαν πάνω από 40.000 παραγωγικές κυψέλες. Για περισσότερες από 1.000 οικογένειες, το μέλι ήταν το μοναδικό τους εισόδημα, το ψωμί των παιδιών τους. Οι κυψέλες ήταν τοποθετημένες εκεί που ανήκουν: στις εύφορες αγροτικές εκτάσεις στα ανατολικά.
Σήμερα, αυτές οι περιοχές είναι ισοπεδωμένες. Οι βόμβες και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις αφάνισαν πάνω από το 95% του μελισσοκομικού κεφαλαίου. Μιλάμε για μια ολοκληρωτική καταστροφή. Χιλιάδες μελίσσια κάηκαν, ξεκληρίστηκαν ή εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους, καθώς οι άνθρωποι έτρεχαν να σώσουν τη ζωή τους.
Ιμπραχίμ αλ-Ντάμπα: Ο μελισσοκόμος που δεν λύγισε
AP Photo/Jehad Alshrafi
Ο Ιμπραχίμ αλ-Ντάμπα, επικεφαλής του Συνεταιρισμού Μελισσοκόμων της Γάζας, είναι ο άνθρωπος που προσωποποιεί τη μοίρα του κλάδου. Από τις 400 δυνατές κυψέλες που διατηρούσε, κατάφερε μέσα στις φλόγες να διασώσει μόλις 35.
Αντιμετωπίζοντας τον δικό του ξεριζωμό, πήρε μια απόφαση ανάγκης: να πάρει τις μέλισσές του μαζί του.
«Όπως εμείς είμαστε εκτοπισμένοι στους δρόμους, έτσι και οι μέλισσες είναι εκτοπισμένες στις ταράτσες», λέει συγκινημένος.
Οι «χρυσές» νομές της Γάζας και το μέλι των χαλασμάτων
Για εμάς τους μελισσοκόμους, το ερώτημα είναι εύλογο: Σε τι νομές μπορούν να δουλέψουν οι μέλισσες σε μια τόσο στενή Λωρίδα γης, με μήκος μόλις 41 χιλιόμετρα και πλάτος από 6 έως 12 χιλιόμετρα; Πριν από τον πόλεμο, η Γάζα βασιζόταν σε μια πλούσια χλωρίδα. Η άνοιξη ξεκινούσε δυναμικά με τη νομή των εσπεριδοειδών (πορτοκαλιές και λεμονιές) για ανθόμελο, την άνθηση της άγριας Ακακίας, ενώ παράλληλα οι χιλιάδες φοίνικες της περιοχής πρόσφεραν άφθονη, πολύτιμη γύρη για την ανάπτυξη του γόνου. Το μεγάλο μυστικό τους, όμως, ήταν οι χουρμαδιές (ειδικά στην περιοχή Ντέιρ αλ Μπάλαχ).
Η περίφημη λεωφόρος των φοινίκων στην Ντέιρ αλ Μπάλαχ πριν την καταστροφή
Καθώς οι καρποί ωρίμαζαν, οι μέλισσες συλλέγουν τα ζαχαρώδη μελιτώματα βγάζοντας το περίφημο, πυκνό μέλι χουρμαδιάς. Το φθινόπωρο, οι μελισσοκόμοι στρέφονταν στον Τάμαριξ (αλμυρίκι) που ευδοκιμεί στις παραλιακές εκτάσεις.
Σήμερα, η καταστροφή στη χλωρίδα είναι βιβλική, καθώς οι δορυφορικές αναλύσεις του ΟΗΕ δείχνουν ότι το 98% των δενδρωδών καλλιεργειών (χουρμαδιές, ελιές, εσπεριδοειδή) έχει ισοπεδωθεί πλήρως, ενώ πάνω από το 86% της συνολικής αγροτικής γης έχει αφανιστεί. Με τις φυσικές τους νομές να έχουν γίνει στάχτη και μπετόν, οι μέλισσες-πρόσφυγες των ταρατσών επιβιώνουν πλέον με σκληρή αστική μελισσοκομία ανάγκης. Πετούν πάνω από τα ερείπια και μαζεύουν ό,τι βρουν σε οικιακούς κήπους, αγριολούλουδα που φυτρώνουν στα χαλάσματα, τριφύλλια και τους λιγοστούς ευκαλύπτους της πόλης. Δεν μιλάμε πια για τόνους εμπορικού μελιού, αλλά για ένα «μέλι της επιβίωσης»
Στο μυαλό ενός μελισσοκόμου ή οποιουδήποτε λογικού ανθρώπου, το να καταστρέφεις δέντρα και καλλιέργειες είναι μια αδιανόητη πράξη. Όμως, στον σύγχρονο πόλεμο, η ισοπέδωση της γης (το λεγόμενο bulldozing ή land clearing) γίνεται συστηματικά για καθαρά στρατιωτικούς και στρατηγικούς λόγους:
- Οπτική επαφή και ασφάλεια: Οι στρατοί ισοπεδώνουν τους ελαιώνες, τα εσπεριδοειδή και τις χουρμαδιές για να μην μπορούν οι αντίπαλοι μαχητές να κρυφτούν πίσω από τα δέντρα ή να στήσουν ενέδρες και κρυφές θέσεις εκτόξευσης. Θέλουν «ανοιχτό πεδίο» για τα άρματα μάχης και τα drones τους.
- Δημιουργία «νεκρών ζωνών» (Buffer Zones): Ιδιαίτερα στα ανατολικά σύνορα της Γάζας, εκεί που βρίσκονταν τα περισσότερα μελισσοκομεία, ο στρατός ισοπέδωσε τα πάντα σε βάθος εκατοντάδων μέτρων για να δημιουργήσει μια αποψιλωμένη ζώνη ασφαλείας, ελέγχοντας πλήρως την κίνηση.
- Στρατιωτικές υποδομές: Πολλά δέντρα ξεριζώθηκαν για να ανοίξουν νέοι στρατιωτικοί δρόμοι για τα τανκς ή για να στηθούν πρόχειρες βάσεις και οχυρώματα.
- Κατεστραμμένα αρδευτικά συστήματα: Ακόμα και τα δέντρα που δεν χτυπήθηκαν απευθείας από βόμβες, ξεράθηκαν και πέθαναν επειδή καταστράφηκαν ολοσχερώς οι σωλήνες νερού, τα πηγάδια και τα δίκτυα άρδευσης.
Το παράδοξο της «Μελισσοκομίας της Ταράτσας» σε εμπόλεμη ζώνη
Σήμερα, στην συνοικία Ταλ αλ-Χάουα, στην καρδιά της πόλης της Γάζας, συμβαίνει κάτι μοναδικό. Πάνω στην τσιμεντένια ταράτσα ενός κτηρίου κατοικιών, ο Ιμπραχίμ και οι γιοι του φοράνε τα προστατευτικά τους καπέλα, ανάβουν τα καπνιστήρια και επιθεωρούν τις εναπομείνασες κηρήθρες.
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν θα έκαναν οποιονδήποτε από εμάς να παραιτηθεί:
- Έλλειψη βασικών εφοδίων: Δεν υπάρχουν πρώτες ύλες, νέα πλαίσια, κηρήθρες ή φάρμακα. Η είσοδος μελισσοκομικού εξοπλισμού είναι σχεδόν αδύνατη.
- Αφιλόξενο περιβάλλον: Αντί για άνθη, πορτοκαλιές και χουρμαδιές, οι μέλισσες πετούν πάνω από ερείπια και μπετόν, ψάχνοντας λίγη γύρη και νέκταρ στα λιγοστά φυτά της πόλης.
Κι όμως, οι μέλισσες δείχνουν τον δρόμο. Όπως αναφέρει ο Ιμπραχίμ, τα μελίσσια άρχισαν ήδη να προσαρμόζονται, να βγαίνουν για βοσκή και να επιστρέφουν στις κυψέλες τους στην ταράτσα.
Η μέλισσα ως σύμβολο αναγέννησης
Για τους ανθρώπους της Γάζας, το πέταγμα αυτών των λίγων μελισσών πάνω από τα χαλάσματα δεν είναι απλώς μια προσπάθεια για παραγωγή λίγου μελιού. Είναι ένα βαθιά συμβολικό σημάδι ότι η ζωή επιστρέφει. Ότι όσο υπάρχει έστω και μία βασίλισσα που γεννά και εργάτριες που κουβαλούν γύρη, υπάρχει ελπίδα για το αύριο.
Εμείς, από το βήμα του Melissocosmos, στέλνουμε τη συναδελφική μας αλληλεγγύη στον Ιμπραχίμ και σε κάθε μελισσοκόμο που παλεύει κάτω από τέτοιες απάνθρωπες συνθήκες. Η μέλισσα μας διδάσκει τη δημιουργία μέσα από την οργανωμένη δουλειά και την επιμονή. Ας ελπίσουμε γρήγορα να επικρατήσει η ειρήνη, ώστε αυτές οι κυψέλες να κατέβουν από τις ταράτσες και να επιστρέψουν στη μάνα γη, εκεί που ανήκουν.
Τα σέβη μας σε όλους τους αγωνιστές της κυψέλης, σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
(Με πληροφορίες και οπτικό υλικό από το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων AFP)
Melissocosmos ελάτε να γνωρίσουμε τον μαγικό κόσμο των μελισσών
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου