Όταν το θερμόμετρο χτυπάει κόκκινο, η επιβίωση ενός μελισσιού κρέμεται από μια λεπτή κλωστή. Στο άρθρο αυτό θα απαντήσουμε στο κρίσιμο ερώτημα: πάνω από ποιες θερμοκρασίες ζορίζονται οι μέλισσες και πότε κινδυνεύει η παραγωγή αλλά και η ίδια τους η ζωή; Θα δούμε πώς επηρεάζει ο καύσωνας την καθημερινότητα μέσα στην κυψέλη, ποια είναι τα οριακά σημεία αντοχής τους και, το κυριότερο, με ποιες πρακτικές κινήσεις μπορεί ο μελισσοκόμος να τις προστατεύσει από τη θερμική καταπόνηση του καλοκαιριού.
Η κλιματική αλλαγή φέρνει όλο και πιο συχνούς και παρατεταμένους καύσωνες, δοκιμάζοντας τις αντοχές των μελισσιών μας. Αν και η μέλισσα είναι ένα εξαιρετικά προσαρμοστικό έντομο, οι ακραίες θερμοκρασίες του καλοκαιριού θέτουν σε κίνδυνο την επιβίωση του σμήνους. Ποιο είναι όμως το πραγματικό θερμικό όριο πέρα από το οποίο οι μέλισσες αρχίζουν να «υποφέρουν»;
Το ιδανικό περιβάλλον και το πρώτο «ζόρι» (35°C)
Μέσα στην κυψέλη, οι μέλισσες εργάζονται ασταμάτητα για να διατηρούν τη θερμοκρασία κυψέλης και του γόνου σταθερή μεταξύ 34°C και 35°C. Αυτό είναι το ιδανικό τους εύρος. Μόλις η εξωτερική θερμοκρασία ξεπεράσει τους 35°C, η φυσική ισορροπία ανατρέπεται και ξεκινά η πρώτη έντονη καταπόνηση για το μελίσσι.
Σε αυτό το σημείο, οι εργάτριες σταματούν τις υπόλοιπες εργασίες (όπως τη συλλογή νέκταρος) και επιστρατεύονται για το «κλιματιστικό» της κυψέλης. Αρχίζουν να φέρνουν μαζικά νερό και να αερίζουν τον χώρο με τα φτερά τους, επιτυγχάνοντας την ψύξη μέσω της εξάτμισης, γεγονός που αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά μελισσοκομικά μυστικά επιβίωσης.
Η κόκκινη γραμμή των 38°C - 40°C
Όταν το θερμόμετρο σκαρφαλώνει στους 38°C έως 40°C, η κατάσταση γίνεται οριακή για τη μελισσοκομία. Σε αυτές τις συνθήκες:
- Δημιουργείται το «μούσι»: Οι μέλισσες βγαίνουν μαζικά έξω από την κυψέλη και κρέμονται στην είσοδο (σανιδά πτήσης) για να μειώσουν τη θερμοκρασία στο εσωτερικό.
- Κίνδυνος να λιώσουν οι κερήθρες: Το κερί αρχίζει να μαλακώνει επικίνδυνα. Αν η θερμοκρασία εντός της κυψέλης ξεπεράσει τους 40°C, οι κερήθρες μπορεί να καταρρεύσουν, πνίγοντας τον γόνο και τις μέλισσες στο μέλι.
- Θερμικό σοκ και απώλεια προσανατολισμού: Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν απώλεια όσφρησης στις εργάτριες έως και 80%, εμποδίζοντάς τις να βρουν τροφή ή να επικοινωνήσουν.
Γιατί το μέλι αυξάνει τον κίνδυνο
Τεράστιο Φορτίο: Μια χτισμένη κερήθρα γεμάτη μέλι μπορεί να ζυγίζει πάνω από 2 έως 2,5 κιλά. Το ζεστό, μαλακό κερί είναι αδύνατο να κρατήσει αυτό το βάρος χωρίς σταθερή ψύξη. Αυτός είναι ο λόγος που οι μέλισσες σε καλοκαιρινές νομές επιλέγουν να βιάζουν μέλι σε μαύρες κηρήθρες οι οποίες δεν μπορούν να σπάσουν αφού φέρουν κουκούλια από μέλισσες που έχουν εκκολαφθεί και γεννηθεί στα κελιά.Το Φαινόμενο του Ντόμινο: Αν σπάσει ή λυγίσει μία κερήθρα, θα πέσει πάνω στην επόμενη. Αυτό προκαλεί μαζική κατάρρευση μέσα στην κυψέλη.
Ασφυξία και Πνιγμός: Το ζεστό, ρευστό μέλι που τρέχει στον πάτο της κυψέλης βουτάει τις μέλισσες και τον γόνο. Οι μέλισσες δεν μπορούν να αναπνεύσουν και το μελίσσι καταστρέφεται ολοσχερώς μέσα σε λίγες ώρες
Ασφυξία και Πνιγμός: Το ζεστό, ρευστό μέλι που τρέχει στον πάτο της κυψέλης βουτάει τις μέλισσες και τον γόνο. Οι μέλισσες δεν μπορούν να αναπνεύσουν και το μελίσσι καταστρέφεται ολοσχερώς μέσα σε λίγες ώρες
Πώς να βοηθήσετε τα μελίσσια σας στον καύσωνα
Για να προλάβετε την καταπόνηση του σμήνους, τοποθετήστε μελισσοκομικές ποτίστρες με καθαρό νερό σε σκιερό μέρος, σε απόσταση 5 έως 20 μέτρων από τις κυψέλες. Προσθέστε μέσα στο νερό πλωτήρες (π.χ. φελλούς, κλαδιά ή πέτρες) ώστε οι μέλισσες να πίνουν με ασφάλεια χωρίς να πνίγονται. Η ύπαρξη νερού δίπλα τους μειώνει τον χρόνο πτήσης και τις βοηθά να ρίξουν άμεσα τη θερμοκρασία στο εσωτερικό της κυψέλης.
Επιπλέον, η προστασία μελισσών μέσω τεχνητής ή φυσικής σκίασης είναι καθοριστική. Αν το μελισσοκομείο σας είναι εκτεθειμένο στον ήλιο, τοποθετήστε λευκά μονωτικά υλικά (όπως φελιζόλ, ανακλαστικές μεμβράνες ή ακόμα και κλαδιά) πάνω στα καπάκια των κυψελών για να μειώσετε τη θερμική ακτινοβολία. Επίσης, φροντίστε να ανοίξετε πλήρως τις εισόδους των κυψελών και, αν χρησιμοποιείτε πάτους κινητούς με σήτα, βεβαιωθείτε ότι είναι ανοιχτοί για να διευκολύνεται ο σωστός αερισμός.
Επίσης το λευκό χρώμα στα καπάκια όπως έχουμε ξαναπεί βοηθάει πολύ αφού αντανακλά μεγάλο μέρος θερμότητας.
Melissocosmos ελάτε να γνωρίσουμε τον μαγικό κόσμο των μελισσών
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου