Γιατί γίνεται, τελικά, τόσος θόρυβος γύρω από το όνομά της και ποια είναι η πραγματική σπουδαιότητα της Μακεδονικής φυλής; Η Apis mellifera macedonica, όπως είναι το επιστημονικό της όνομα, δεν είναι απλώς άλλη μία από τις ντόπιες φυλές μελισσών που συναντάμε στη χώρα μας· αποτελεί τον αληθινό «σκληρό πυρήνα» της μελισσοκομίας στη Βόρεια Ελλάδα. Τα μοναδικά χαρακτηριστικά μακεδονικής μέλισσας, με κυριότερα την υποδειγματική της διαχείριση στις χαμηλές θερμοκρασίες, το σφιχτό και οικονομικό ξεχειμώνιασμα, αλλά και την εκπληκτική της ικανότητα να αξιοποιεί τις μεγάλες μελιτοεκκρίσεις του πεύκου, του ελάτου και της βελανιδιάς, την καθιστούν αναντικατάστατη. Δυστυχώς, στις μέρες μας, η εύρεση για γνήσιες, καθαρόαιμες βασίλισσες μακεδονικής φυλής έχει καταντήσει ολόκληρος άθλος, εξαιτίας της αλόγιστης εισαγωγής ξένων φυλών. Αν θέλουμε, λοιπόν, να μιλάμε για βιώσιμο μέλλον στην παραγωγή μας, οφείλουμε να στρέψουμε ξανά το βλέμμα μας σε αυτή την πολύτιμη Μακεδονική φυλή μελισσών και να καταλάβουμε, επιτέλους, την τεράστια αξία της!
Έχω γράψει —και μάλιστα πάρα πολλές φορές!— το πόσο πολύ ξεχωρίζω και αγαπώ τη Μακεδονική φυλή μελισσών. Θέλω, όμως, να είμαι απόλυτα ειλικρινής μαζί σας· και η Κεκρόπια μου αρέσει πολύ, όπως ακριβώς θα μου κέντριζε το ενδιαφέρον και η Adami —αν φυσικά υπήρχε ακόμα στις μέρες μας... Γενικά; Είμαι φανατικά υπέρ των ντόπιων φυλών!
Από την άλλη, βέβαια, μου αρέσουν και οι Ιταλίδες, αλλά... να υπάρχουν στην Ιταλία! Αυτό το απίστευτο μπουρδούκλωμα που έγινε τις τελευταίες δεκαετίες —όχι μόνο στις μέλισσες, αλλά και στα περισσότερα είδη ζώων— ήταν, αν το καλοσκεφτεί κανείς, πέρα από κάθε λογική. Ξέρετε τι θα καταφέρουμε στο τέλος; Να καταντήσουμε σε ολόκληρο τον πλανήτη να υπάρχει μόνο μία φυλή μελισσών, μόνο μία φυλή προβάτων, μόνο μία κοτόπουλων... και πάει λέγοντας!
Το μεγάλο λάθος με τα εισαγόμενα υβρίδια
Η αλόγιστη προσπάθειά μας, δηλαδή, να φέρουμε «ξένες» και περισσότερες φυλές, φέρνει τελικά τα εντελώς αντίθετα αποτελέσματα. Αυτές ζευγαρώνουν ανεξέλεγκτα με τις δικές μας, αλλοιώνονται γενετικά και οι δύο πλευρές, και το μόνο που μένει στο τέλος είναι ένα νέο, ακαθόριστο υβρίδιο.
Ξεφυλλίζω, που λέτε, το παλαιό περιοδικό ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΛΛΑΣ (τεύχος του μακρινού 1979) και πέφτω πάνω σε κάτι εντυπωσιακό: μια επίσκεψη κοντά στο Τελ Αβίβ, στο Ισραήλ. Εκεί λειτουργούσε ένας σταθμός απόλυτα ειδικευμένος πάνω στην τεχνητή γονιμοποίηση βασιλισσών...
Το πείραμα του Ισραήλ με την Apis mellifera macedonica
Εκεί, λοιπόν, οι Ισραηλινοί δούλευαν συστηματικά πάνω σε δύο συγκεκριμένες φυλές μελισσών: τη δική μας Μακεδονική φυλή, η οποία είχε εισαχθεί απευθείας από την Ελλάδα, και την Ιταλική, η οποία όμως είχε εισαχθεί —άκουσον άκουσον!— όχι από την Ιταλία, αλλά από τις μακρινές ΗΠΑ.
Τι ακριβώς έκαναν εκεί; Πραγματοποιούσαν εναλλάξ διασταυρώσεις των δύο αυτών φυλών, με χειρουργική ακρίβεια. Στην πρώτη περίπτωση, χρησιμοποιούσαν βασίλισσες Μακεδονικής φυλής και Ιταλούς κηφήνες. Στη δεύτερη περίπτωση, το ανάποδο: Μακεδόνες κηφήνες και Ιταλίδες βασίλισσες! Τα υβρίδια που προέκυπταν από αυτές τις ελεγχόμενες διασταυρώσεις, παραδίνονταν στη συνέχεια σε 5 επιλεγμένους βασιλοτρόφους. Αυτοί είχαν τη ρητή υποχρέωση να τις πολλαπλασιάσουν και να τις διαθέσουν επίσημα στους μελισσοκόμους της χώρας.
Η σκληρή αλήθεια για την ελληνική μελισσοκομία
Ο λόγος που οι Ισραηλινοί έμπαιναν σε όλη αυτή τη διαδικασία; Υπήρχε σοβαρή αιτία! Στην περιοχή τους, η ντόπια φυλή είναι η Apis mellifera syriaca —μια μέλισσα εξαιρετικά επιθετική και, παράλληλα, ελάχιστα παραγωγική. Ήθελαν, επομένως, πάση θυσία να την αντικαταστήσουν με κάτι ανώτερο.
Βλέπουμε, δηλαδή, ότι στο Ισραήλ —σε μια εποχή που στην Ελλάδα η οργανωμένη βασιλοτροφία ήταν ακόμα λέξη άγνωστη!— οι άνθρωποι έκαναν μια σοβαρή επιστημονική δουλειά, που είχε ξεκάθαρη βάση και λογική.
Και εμείς; Τι κάναμε εμείς; Ενώ διαθέταμε στα χέρια μας μερικές από τις πιο αξιόλογες ντόπιες φυλές μελισσών παγκοσμίως —τις οποίες άλλοι λαοί «καίγονταν» να αποκτήσουν— ανοίξαμε τα σύνορα, βάλαμε μέσα ανεξέλεγκτα ό,τι ξένη φυλή κυκλοφορούσε στην αγορά, και έγινε... το έλα να δεις!
Το πάθημα της καρακάξας και η ελληνική πραγματικότητα
Θυμάμαι, όταν ήμουν ακόμα μικρός, ο παππούς μου μού έδειξε μια καρακάξα μέσα σε ένα χωράφι. Αν έχετε παρατηρήσει, οι καρακάξες δεν περπατούν κανονικά —χοροπηδούν και με τα δύο τους πόδια μαζί! Μου λέει, λοιπόν, τότε ο παππούς μου: «Βλέπεις αυτήν την καρακάξα; Προσπάθησε κάποτε να μιμηθεί την περπατησιά της πέρδικας... Στο τέλος, όμως, μπερδεύτηκε τόσο πολύ, που έχασε και τη δική της, και τώρα πηγαίνει μια ζωή χοροπηδώντας!»
Ε, ακριβώς αυτό πάθαμε κι εμείς οι μελισσοκόμοι! Θελήσαμε, βλέπετε, να φέρουμε ξένες φυλές στα μελίσσια μας, με την ελπίδα να πιάσουμε τις μεγάλες παραγωγές που ακούγαμε ότι βγάζουν οι ξένοι στο εξωτερικό. Μα στο τέλος; Τα κάναμε εντελώς θάλασσα! Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα δεν παίρνουμε ούτε καν την παραγωγή που είχαμε εξασφαλισμένη παλαιότερα, πριν έρθουν οι ξένες φυλές και ανακατέψουν τα πάντα.
Η γενετική σύγχυση και το μέλλον της μελισσοκομίας
Και γιατί έγινε αυτό; Μα επειδή οι δικές μας ντόπιες φυλές μελισσών είχαν προσαρμοστεί εδώ και χιλιάδες χρόνια στον δικό μας τόπο, στο δικό μας κλίμα, και ήξεραν ακριβώς πώς να επιβιώνουν στα δύσκολα! Αντίθετα, τα υβρίδια που προέκυπταν από τις ανεξέλεγκτες διασταυρώσεις —γιατί, ας μην γελιόμαστε, σήμερα καθαρή μέλισσα σχεδόν δεν υπάρχει— δεν ξέρουν, που λέει ο λόγος, «πού πάνε τα τέσσερα».
Και σαν να μην έφτανε όλο αυτό το γενετικό κομφούζιο, μας πρόλαβε και η κλιματική αλλαγή, με αποτέλεσμα να χάσουμε τελείως και τα αβγά και τα πασχάλια...
Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο γράφεται η σημερινή ανάρτηση! Θέλω να καλέσω όλους τους φίλους μελισσοκόμους, και ιδιαίτερα αυτούς της Βόρειας Ελλάδας, να προσέχουν και να προστατεύουν τη Μακεδονική φυλή μελισσών ως κόρη οφθαλμού —όσο μπορεί και όσο δύναται ο καθένας μας, τουλάχιστον, πριν να είναι πολύ αργά!!!
MELISSOCOSMOS ελάτε να γνωρίσουμε τον μαγικό κόσμο των μελισσών
Στηρίξτε τον Melissocosmo κάνοντας like στην σελίδα του...