Η απάντηση στο ερώτημα πότε τρυγάμε το μέλι μετά την καταπολέμηση της βαρρόα εξαρτάται αποκλειστικά από τον χρόνο αναμονής που ορίζει η νομοθεσία για τη συγκεκριμένη δραστική ουσία που χρησιμοποιήσαμε. Ο ασφαλής χρόνος για τον τρύγο κυμαίνεται από 0 ημέρες (για τα οργανικά οξέα) έως και αρκετούς μήνες (για τα βαριά χημικά σκευάσματα) μετά το τέλος της θεραπείας. Για να αποφύγει ο μελισσοκόμος την εμφάνιση για υπολείμματα στο μέλι, οφείλει να γνωρίζει ακριβώς πώς συμπεριφέρονται οι χημικές και βιολογικές ουσίες στην κυψέλη και να προγραμματίζει σωστά τις επεμβάσεις του πριν τις μεγάλες μελιτοφορίες.
Η «Παγίδα» των Ευρωπαϊκών Εγκρίσεων και οι 28 Ημέρες
Πολλοί μελισσοκόμοι την πατάνε κοιτάζοντας τις οδηγίες των κουτιών. Για την αμιτράζ και τη φλουμεθρίνη, οι επίσημοι χρόνοι αναμονής στα χαρτιά φαίνονται μικροί ή ακόμα και μηδενικοί. Στην πράξη, όμως, οι ουσίες αυτές είναι λιποδιαλυτές και ποτίζουν το κερί.
Αν δεν μεσολαβήσουν τουλάχιστον 28 ημέρες καραντίνας από τη στιγμή που θα αφαιρέσεις αυτές τις ταινίες μέχρι τη μέρα που θα μπει ο μελιτοεξαγωγέας, το μέλι σου θα βγει θετικό. Στα γερμανικά εργαστήρια οι έλεγχοι γίνονται σε επίπεδα PPB (μέρη στο δισεκατομμύριο). Εκεί δεν κρύβεται τίποτα. Οι 28 ημέρες είναι το απόλυτο μίνιμουμ για αμιτράζ και φλουμεθρίνη, αν θέλεις να κοιμάσαι ήσυχος.
Τα «Βαριά» Χημικά που Ξεχνάνε να Καθαρίσουν
Αν για την αμιτράζ χρειαζόμαστε έναν μήνα, για το φλουβαλινέιτ και το κουμαφώς η κατάσταση ξεφεύγει. Αυτές οι δύο δραστικές ουσίες είναι «βόμβες» υπολειμμάτων. Έχουν τεράστια σταθερότητα, κλειδώνουν μέσα στο κερί και μεταφέρονται στο μέλι ακόμα και μήνες μετά τη θεραπεία.
Αν χρησιμοποιήσεις τέτοια σκευάσματα κοντά στην παραγωγική περίοδο, το μέλι θα «γράψει» στους ελέγχους 100%. Το φλουβαλινέιτ θέλει τουλάχιστον δύο μήνες απόσταση από τον τρύγο, ενώ το κουμαφώς κανονικά δεν πρέπει να πλησιάζει την κυψέλη αν σκοπεύεις να τρυγήσεις την ίδια σεζόν.
Οργανικά Οξέα: Ο Κανόνας Ευγενούς Συμπεριφοράς των 10 Ημερών
Όταν ο χρόνος πιέζει, η μόνη νομικά καθαρή λύση είναι τα οργανικά οξέα (οξαλικό και μυρμηκικό οξύ), τα οποία είναι υδατοδιαλυτά και δεν αφήνουν μόνιμα κατάλοιπα στο κερί. Εδώ δεν έχουμε το άγχος των χημικών, αλλά ο σεβασμός απέναντι στον καταναλωτή και στο ίδιο το προϊόν απαιτεί κάποιους κανόνες μελισσοκομικής δεοντολογίας:
- Οξαλικό οξύ: Με τις ταινίες οξαλικού οξέος (γλυκερίνης) είναι πρακτικά αδύνατο να βγει το μέλι όξινο λόγω της σταδιακής αποδέσμευσης. Όμως, επειδή δεν νοείται να τρυγάμε με τα φάρμακα μέσα, οι ταινίες πρέπει να αφαιρούνται τουλάχιστον 10 ημέρες πριν από τον τρύγο.
- Μυρμηκικό οξύ: Αν και ο νόμος μιλάει για μηδενική αναμονή, λόγω της έντονης πτητικότητάς του μπορεί να αφήσει οσμή ξυδιού αν βιαστείς. Το όριο των 10 ημερών ασφαλείας πριν τον μελιτοεξαγωγέα είναι απαραίτητο για να αεριστεί σωστά η κυψέλη. Παράλληλα, θυμόμαστε ότι θέλει θερμοκρασίες 15°C - 30°C για να δουλέψει χωρίς απώλειες.
Το Ρίσκο στο Έλατο, το Πεύκο και το «Ελντοράντο» της Επαναμόλυνσης
Το μεγάλο λάθος γίνεται συνήθως στα δάση. Στον έλατο και στο πεύκο δεν πάμε με άδεια μελίσσια περιμένοντας να αναπτυχθούν. Μεταφέρουμε μεγάλα, δυνατά και διώροφα μελίσσια, με τους μελιτοθαλάμους ήδη τοποθετημένους, έτοιμα για άμεση συλλογή. Εκεί όμως κρύβεται μια τριπλή παγίδα:
- Στον Έλατο: Τα μελίσσια μπορεί να κρατήσουν γόνο, οπότε η βαρρόα συνεχίζει να αναπαράγεται κρυμμένη μέσα στα σφραγισμένα κελιά.
- Στο Πεύκο: Λόγω του έντονου μπλοκαρίσματος από το μελίτωμα και της έλλειψης φρέσκιας γύρης, οι βασίλισσες κόβουν τελείως τον γόνο. Αυτή η διακοπή αναγκάζει όλο τον πληθυσμό της βαρρόα να βγει πάνω στις μέλισσες, καταπονώντας τες διπλά.
- Το Χάος του Συνωστισμού: Στα δάση μαζεύονται χιλιάδες μελίσσια στο ίδιο σημείο. Εκεί γίνεται το έλα να δεις: οι κηφήνες σουλατσάρουν ανενόχλητοι από κυψέλη σε κυψέλη, λειτουργώντας ως τα τέλεια «λεωφορεία» μεταφοράς της βαρρόα. Ακόμα κι αν το μελίσσι σου ανέβηκε πεντακάθαρο, οι «τουρίστες» κηφήνες από διπλανά, ξεχασμένα μελίσσια θα στο γεμίσουν παράσιτα. Έτσι, στο τέλος της νομής, οι μέλισσες γυρίζουν πίσω φορτωμένες με βαρρόα.
Το εγκληματικό λάθος: Βλέποντας το μελίσσι να καταστρέφεται και να «λιώνει» από την πίεση της βαρρόα μέσα στο δάσος, ορισμένοι λυγίζουν και κάνουν σκέψεις να «ρίξουν χημικά» (συχνά χειροποίητες ταινίες) ενώ τα πατώματα του τρύγου είναι πάνω στις κυψέλες. Αυτή είναι η πιο σύντομη διαδρομή για να βγει το μέλι θετικό στους ελέγχους και να αχρηστευτεί όλη η σοδειά της χρονιάς.
Το Μυστικό των Επαγγελματιών: Ταινίες Παραμάσχαλα στον Τρύγο!
Υπάρχει όμως ένας τρόπος να γυρίσεις το παιχνίδι υπέρ σου και να εκμεταλλευτείς την ίδια την ιδιαιτερότητα του πεύκου. Αφού οι βασίλισσες έχουν κόψει τον γόνο και όλη η βαρρόα (μαζί με αυτή που σου κουβάλησαν οι ξένοι κηφήνες) κάθεται ανυπεράσπιστη πάνω στο σώμα της μέλισσας, είναι η ιδανική στιγμή για το απόλυτο νοκ-άουτ.
Η έξυπνη και καθαρή πρακτική επιβάλλει να πηγαίνεις στον τρύγο –τόσο τον καλοκαιρινό όσο και του πεύκου– έχοντας μαζί σου βιολογικές ταινίες οξαλικού οξέος. Την ίδια ακριβώς στιγμή που βγάζεις τα πλαίσια με το μέλι από την κυψέλη για να τα πας για φυγοκέντριση, ακαριαία, πριν καν κλείσεις το καπάκι, τοποθετείς τις ταινίες. Έτσι, το μελίσσι μένει πίσω πεντακάθαρο, η βαρρόα εξοντώνεται αμέσως αφού δεν έχει γόνο να κρυφτεί, και εσύ παίρνεις το μέλι σου χωρίς το παραμικρό ρίσκο υπολειμμάτων.
Το Καθαρό Μελισσοκομικό Πλάνο
Η λύση δεν είναι η θεραπεία της τελευταίας στιγμής, αλλά ο προγραμματισμός:
- Χειμερινός Μηδενισμός: Καθαρίζουμε ριζικά τα μελίσσια τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο με οξαλικό οξύ, εκμεταλλευόμενοι τη φυσική ξεγονίαση.
- Άνοιξη: Αν μπουν χημικές ταινίες (αμιτράζ/φλουμεθρίνη), η θεραπεία ολοκληρώνεται και οι ταινίες αφαιρούνται τουλάχιστον 1 μήνα πριν φορτωθούν τα μελίσσια με τα πατώματα για το βουνό.
- Καλοκαιρινό Μεσοδιάστημα & Τρύγος: Ρίχνουμε τον πληθυσμό της βαρρόα με βιολογικές ταινίες οξαλικού οξέος αμέσως μόλις αδειάσουμε τα πατώματα, «κλειδώνοντας» την υγεία του μελισσιού για την επόμενη φάση.
Συνάδελφε, το μέλι είναι φυσικό προϊόν και οι έλεγχοι στη Γερμανία δεν αστειεύονται ούτε αυτός που θα φάει το μέλι μας πρέπει να παίρνει μικροποσότητες αυτών των ουσιών στον οργανισμό του. Κράτα τα χημικά μακριά από τους μελιτοθαλάμους, σεβάσου τις 28 ημέρες καραντίνας για τις ελαφριές ουσίες, ξέχασε τα βαριά χημικά το καλοκαίρι και δούλεψε με πλάνο. Μόνο έτσι θα έχεις και μελίσσια ζωντανά και μέλι που θα περνάει περήφανα από κάθε έλεγχο και θα το δίνεις στα παιδιά σου ως υπερτραφή που θέλουμε να το λογίζουμε και όντως είναι.
Melissocosmos ελάτε να γνωρίσουμε τον μαγικό κόσμο των μελισσών
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου